Het klinkt fantastisch. Een cultuur creëren in je organisatie waar gelijkwaardigheid, zelfredzaamheid en vertrouwen basiswaarden zijn. Welke organisatie wil dat niet?

Coachend leiderschap is meer dan alleen een leiderschapsstijl waardoor managers en leiders effectiever worden omdat ze anderen ondersteunen in hun persoonlijke ontwikkeling. Coachend leiderschap is gebaseerd op een leiderschapsstijl waarbij het uitgangspunt gelijkwaardigheid is. Ik ben ok, jij bent ok. Dat heeft niets met rang of functie te maken, maar wel hoe je met elkaar communiceert en respect hebt voor elkaars mening.

Gelukkig wordt er veel geïnvesteerd in het ontwikkelen van coachend leiderschap binnen organisaties. Maar veelal zijn het de managers en leiders aan de top in de organisatie die een training mogen volgen. Zij zijn immers de leiders die de organisatie aansturen.

En hoewel dat een goede ontwikkeling is die ik ondersteun, rijst bij mij telkens de vraag “en de rest van de organisatie dan?”

Aan de top is het goed geregeld

De senior managers en leiders die getraind zijn in coachend leiderschap en dit toepassen, zijn efficiënter. Ze zijn in staat om de verantwoordelijkheid bij de ander te laten, de balans te bewaken tussen het zeggen wat je denkt, ziet en voelt en het werken op de relatie. Ze weten hoe ze hun teamleden aansporen zelf verantwoordelijkheid te nemen en stellen de juiste vragen. Hun teamleden mogen blij zijn met hun manager of leider die effectief is in coachend leiderschap.

Ik vroeg me een ding af… hoe zat het met hen?

Toen ik zelf jaren geleden coachend leiderschap omarmde zag ik wat het mij en mijn teamleden opleverde. Ik werd gepassioneerd over coachend leiderschap, sterker nog ik heb mij teruggetrokken uit de commerciële retailwereld en ben me als bevoegd coach gaan richten op de persoonlijke ontwikkeling van managers en leiders. Maar toen ik leiding gaf aan mijn teams en de kracht van coachend leiderschap zag, vroeg ik me een ding af… hoe zat het met hen?

Ik zag de efficiëntie van coachend leiderschap, hoe teamleden opbloeiden en verantwoordelijkheid namen, maar ik zag ook de valkuilen waar ik in het verleden ook zo makkelijk in stapte terug bij hen. Ik zag hoe teamleden de worsteling hadden met hún persoonlijk leiderschap. Fijn dat het mij zo goed afging, maar hoe zat het met hen?

Natuurlijk had mijn leiderschapsstijl een spin-off naar mijn teamleden. Ik nam ze mee in de leiderschapsstijl, de kernwaarden, cultuur, liet ze modellen zien en werkte in vergaderingen en andere sessies steeds weer met modellen uit coachend leiderschap. Ik kon navigeren tussen de rollen leider, manager en coach.. maar ik was niet in de gelegenheid mijn hele team te gaan trainen op dit leiderschapsprincipe. Ik deed mijn best, maar dat was niet mijn rol en ik had er geen gelegenheid voor naast alle andere verantwoordelijkheden.

Mijn effectiviteit als leider groeide, en het team nam meer verantwoordelijkheid. Maar hun vaardigheden in coachend leiderschap bleven beperkt.

Sommige stuurden ook andere teamleden aan, werkte in projectgroepen met andere afdelingen en liepen tegen muren van onbegrip op. Zij miste de kennis op het vlak van coachend leiderschap.

Een klein stemmetje in mij zei “effectieve en blije leiders aan de top, maar worstelende medewerkers die het zelf moesten uitzoeken op het vlak van hun leiderschap” Het beeld dat ik erbij creëerde was een beeld van relaxte leiders, maar medewerkers die de verantwoordelijkheid op zich namen en vastliepen. Als een soort lift volgeladen met stress die een verdieping lager stopt, en als de deuren opengaan de stress op die afdeling achterliet. Zoiets.

En begrijp me niet verkeerd, ik pleit voor coachend leiderschap. Ieder persoon die ik deze vaardigheden kan bijbrengen is er een. Ik ben een voorvechter van coachend leiderschap en gun iedereen deze vaardigheden.

Coachend leiderschap omarmen

Een organisatie die coached leiderschap echt omarmt, kijkt verder dan alleen het top-management. Zoals ik al zei, coachend leiderschap is een leiderschapsstijl gebaseerd op gelijkwaardigheid. En daar komen we op het punt van de kernwaarden.

Als organisatie zou je kunnen zeggen;

• Binnen onze organisatie is iedereen gelijkwaardig;
• We tonen respect voor elkaar;
• We zeggen wat we denken, zien en voelen, op een respectvolle en constructieve manier;
• We nemen de verantwoordelijkheid die bij ons hoort;
• In onze organisatie stimuleren we persoonlijke ontwikkeling;
• We mogen leren van eigen fouten;
• We werken in vertrouwen met elkaar samen.

Dit is maar een voorbeeld en kernwaarden hang je niet aan de muur, maar doorleef je in de organisatie. En als je dit lijstje ziet, wat een beeld schetst van een volwassen cultuur in een organisatie, is het duidelijk dat er op iedere laag in de organisatie gewerkt moet worden aan het principe. Dus niet alleen het top-management, maar ieder level, iedere medewerker.

En dat roept misschien een vraag op; “Moeten we alle medewerkers trainen op coachend leiderschap? Ook medewerkers die helemaal geen leidinggeven???” Mijn antwoord = JA! Misschien in aangepaste vorm, of kleinere variant maatwerk.

Want die medewerkers lopen tegen dezelfde uitdagingen aan waar leiders ook mee te maken hebben. In samenwerken, respectvol confronteren, overnemen van verantwoordelijkheid, ongevraagd helpen, slachtoffer situaties en oplossingsgericht werken.

Het basisprincipe van coachend leiderschap is gebaseerd op volwassenheid in algemene zin. “Ik ben ok, jij bent ok”, “Over ons verschil in inzicht kunnen we het hebben” Dat is precies hetzelfde voor leiders als voor medewerkers.

Wat dat betreft dekt de titel “coachend leiderschap” de lading niet. Een betere omschrijving zou zijn “effectief communiceren voor iedereen”

We investeren in de top

Ik heb heel wat organisaties meegemaakt en heb zelf ook aan het roer gestaan van verschillende. Vooral bij de grote organisaties merkte ik dat er steeds hetzelfde gebeurde. De investering in leiderschap was vooral gericht op het top-management.

Senior management leiderschap. 3 dagen achtereen. Op een fraaie locatie, even weg van alles, samen met je andere senior managers. Boksen, fietsen, gesprekken, kampvuur, leiderschap. Ik heb er talloze gehad, in resorts, op de hei, het strand. Ik heb mijn levensverhaal wel 4x opgeschreven, ben wel 6x over de lijn van grenzen aangeven gestapt, en talloze brieven aan mezelf geschreven die ik maanden later opgestuurd kreeg om zelf terug te lezen of ik mijn doelen had behaald. Ik was er niet op tegen, deed nieuwe inspiratie op en kwam met energie terug.

Maar een gedachte had ik altijd wel. Ik ben weer wat wijzer geworden, maar hoe zit het met mijn team? Vaak waren de contrasten groot door budgetbeperkingen en was er geen budget om te investeren in de persoonlijke ontwikkeling van mijn teams. Confronterend waneer je terugkomt van een 3-daagse senior management course in Limburg. Een gevoel van schaamte. Had ik het budget dat was geïnvesteerd in het top-management maar kunnen investeren in mijn team.

De enige training die op mij echt indruk maakte..

Dat was de training coachend leiderschap. Pragmatisch ingericht, 6 dagen in een half jaar, gewoon in Amsterdam bij Nonons coaching, met een broodje en een wandeling tussen de middag. Die training was voor mij de aanzet mij verder te verdiepen in het coachvak en professioneel coach te worden.

Coachend leiderschap omarmen in de organisatie

Naast de focus op het top-management, heb ik gelukkig ook andere voorbeelden gezien hoe je coachend leiderschap kunt omarmen in de organisatie. Initiatieven van train-de-trainer principes, kleinere deel-trainingen en workshops die werden georganiseerd om het principe van coachend leiderschap te stimuleren. Ik zag het enthousiasme van de medewerkers die hadden deelgenomen. Hoe ze de principes konden toepassen, beter gingen communiceren in vergaderingen en constructief “tegengas” gaven wanneer anderen probeerde hen de verantwoordelijkheid onterecht in de schoenen te schuiven.

Maar het is een hele klus om al je medewerkers het principe van coachend leiderschap bij te brengen. Toch kan het.

Iedere stap, elk initiatief draagt bij. Dat is het beginpunt.

Ieder initiatief draagt bij. Ik zeg het ook tegen de managers en leiders die ik de training coachend leiderschap geef, of die ik 1:1 coach. Alles wat jij als leider kunt doen om anderen kennis over te brengen op dit vlak is fantastisch. Vecht ervoor om het principe verder te kunnen uitrollen. En naast integrale, bedrijfsbrede training voor alle medewerkers zijn er best mogelijkheden om stappen te zetten.

Bijvoorbeeld:

Train-de-trainer: Kan een mooie manier zijn om intern snel te kunnen trainen. Mits de voorzieningen beschikbaar zijn (materialen etc), de kennis en er tijd wordt vrijgemaakt. Leid 10 trainers op in coachend leiderschap binnen je organisatie, die ieder 3 x per jaar 10 mensen trainen en je traint per jaar 300 medewerkers.

Externe trainers: Maak trainingen beschikbaar voor je medewerkers, als onderdeel van hun arbeidsvoorwaarden. Neem de training mee in hun persoonlijk ontwikkelplan en zorg ervoor dat iedere nieuwe medewerker direct meegaat in het proces.

Maak coachend leiderschap onderdeel van de bedrijfscultuur: Neem bij iedere gelegenheid tot groepscommunicatie (bijvoorbeeld bij maandelijkse bijeenkomsten) de tijd om een onderdeel uit coachend leiderschap te belichten.

Start met aangepaste trainingen: Train je seniors breed, laat hen het principe volledig toepassen in ontwikkelplannen en dagelijkse aansturing en bied gelijktijdig een lichtere variant van de training aan voor alle medewerkers.

Coachend leiderschap, is niet alleen voor leiders, maar voor iedereen!

Echt, je begrijpt elkaar beter wanneer je dezelfde taal spreekt. Coachend leiderschap is echt niet alleen effectief voor leiders en managers, maar voor iedereen. Als je het langer toepast wordt het je natuurlijke stijl. Het zorgt ervoor dat je de regie kunt behouden, dat je bewust keuzes maakt hoe je communiceert en leert zien en voelen wat er bij een ander speelt en dit oordeelloos en respectvol kunt benoemen.

Dat willen we toch allemaal?

Mijn oproep aan alle managers en leiders: “Deel je kennis op het gebied van coachend leiderschap, overtuig je organisatie om ook de andere lagen van de organisatie te trainen. Benut iedere gelegenheid waar iets gedeeld kan worden”.

Wil je dat ik meedenk, heb je ondersteuning nodig, of wil je starten met de training coachend leiderschap, laat het me weten.

PS. 19 & 20 november vertel ik meer over mijn trainingen coachend leiderschap in een speciale webinar.

Schrijf je hier in.

Ik ben benieuwd naar jouw zienswijze en ervaringen.

Willem van Duuren

CoachNu